سرزنش هيچ سرزنش كننده‌اى نهراسد و جز سخن حق و حقيقت محض بر زبان نراند ، اختلاف برادران هرگز نمىتواند ادامه داشته باشد . چنانچه اين امر به صورت درستى تحقق پذيرد ، مىتواند به دليل مقام و موقعيت علما و نخبهء مؤمن نزد عموم مسلمانان و مطاع بودن ايشان به گونهء فعالى بر توده‌هاى وسيع اسلامى اثرگذار باشد و حركت عام اسلامى را در عرصه‌هاى بين‌المللى در جهت بالا بردن حضور اسلام و حمايت از آن در برابر تعرّض دشمنان كين‌توز ، فعال‌تر سازد . اخلاص و اصالت و اخلاق والايى كه " شيخ المصلحين علامه شيخ محمدتقى قمى " ( رحمة الله عليه ) يك جا از آن برخوردار بود ، علماى مذاهب فقهى و اساتيد دانشگاه‌ها و چهره‌هاى اجتماعى و سياسى مصر را - در دوره‌اى كه در مصر حضور داشت - به احترام و ستايش و تمجيد مبالغه‌آميزى از وى واداشت . كافى است به القاب و توصيفاتى كه روزنامه‌ها و مجلات مصرى و عناوينى كه نشريات متضمن مصاحبهء مطبوعاتى با وى ، بر صفحات خود مىنهادند و انبوه ستايش و تمجيد را كه اصحاب قلم و روشنفكران عرب مسلمان و غيرمسلمان در سخنرانىها و خطبه‌هاى خود در حق او بيان مىكردند ، از نظر بگذرانيم . كسى كه مقالات اين مصلح بزرگ و سخنرانىهاى ايراد شده و منتشرشدهء او را در روزنامه‌هاى آن‌روزگار از نظر بگذراند ، بر سلامت ذهن ، متانت شيوه و قدرت طرح و اثرگذارى آنها - كه مخاطبان را كاملًا متقاعد مىساخت - پى مىبرد . اى بسا جالب‌ترين جنبهء شخصيت اين مرد - علاوه بر شجاعت و شور وشوق فوق‌العاده‌اش - دو نكته بود : يكى ادب اعتراضى كه از آن برخوردار بود و بر گفت‌وگو و مناقشهء علمى پىريزى شده و از حساسيت‌هاى افراطى و عواطف شخصى يا مذهبى جوشان كاملا به‌دور بود ؛ او هرگز به‌دنبال وسايل ديگرى به عنوان مقابله به مثل يا واكنش خشونت‌آميز يا به رغم داشتن روابط تنگاتنگ با مقامات دولتى و برخى طرف‌هاى ديپلماسى غربى ، تكيه به قدرت به عنوان شيوه‌اى براى برخورد با مخالفان و معترضان نبود ؛ و ديگرى : پاى بندى وى به مصلحت عاليهء اسلامى بود . او رفتار و سلوكى را بر